പ്രാ  യമായവരിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഓർമക്കുറവ് അഥവാ ഡിമൻഷ്യ വിഭാഗത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നതാണ് സ്മൃതിനാശം അഥവാ അൽഷൈമേഴ്‌സ് രോഗം. ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതും വ്യക്തബന്ധങ്ങളെയും സാമൂഹികബന്ധങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നതും പൂർണമായി ചികിത്സിച്ചു ഭേദമാക്കാൻ സാധിക്കാത്തതുമായ രോഗമാണ് അൽഷൈമേഴ്‌സ്. ജർമൻ മാനസികരോഗ ശാസ്ത്രജ്ഞനും ന്യൂറോ പത്തോളജിസ്റ്റുമായ അലിയോസ് അൾഷൈമർ 1906-ലാണ് ഈ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ രോഗം മൂർധന്യാവസ്ഥയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത് വ്യത്യസ്ത രീതിയിലാണ്. രോഗത്തിന് പൊതുവായ ചില ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പു നടന്ന കാര്യങ്ങൾ ഓർമിക്കാൻ കഴിയുമ്പോഴും അടുത്ത കാലത്തായി മനസ്സിലാക്കിയ കാര്യങ്ങൾ മറന്നുപോകുക (Episoclic memory loss) വാക്കുകൾ കിട്ടാനും ഭാഷ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുമുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് എന്നിവ അൽഷൈമേഴ്‌സ് രോഗത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. പുതിയ ഓർമകൾ രൂപപ്പെടുന്ന തലച്ചോറിലെ ടെംബോറൻ ലോബ്‌, ഹിപ്പോകാമ്പസ് എന്നിവയിലാണ് ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ തകരാർ ഉണ്ടാകുന്നത്. 

കാലംകഴിയുന്തോറും രോഗം തലച്ചോറിലെ മറ്റു കോശങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും കോശങ്ങൾ (cerebral cortex) ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. തത്ഫലമായി ചിന്താശേഷി, ആസൂത്രണം, ഓർമ, ദിനചര്യകൾ ചെയ്യാനുള്ള ശേഷി എന്നിവയ്ക്ക് കുറവു സംഭവിക്കുന്നു. വ്യക്തിത്വത്തിലും പെരുമാറ്റത്തിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്കു ഇതു വഴിവയ്ക്കുന്നു. രോഗം മൂർധന്യാവസ്ഥയിലേക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ സംശയം മിഥ്യാധാരണകൾ (Delusion), പെട്ടെന്ന് ക്ഷോഭിക്കൽ,പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന വികാരമാറ്റങ്ങൾ (Mood swings), ദീർഘകാലമായുള്ള ഓർമ നശിക്കൽ (Long term memory loss), സ്ഥലകാലബോധം നഷ്ടപ്പെടുക എന്നിവ സംഭവിക്കുന്നു. സംവേദനശക്തി കുറയുന്ന രോഗികൾ അന്തർമുഖരായിത്തീരുന്നു. അവസാനഘട്ടങ്ങളിൽ സംസാരിക്കാനും പരിതസ്ഥിതികൾക്കനുസരിച്ച് പ്രതികരിക്കാനുള്ള കഴിവ് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ രോഗികൾക്ക് ദൈനംദിനചര്യകൾക്ക് പരസഹായം വേണ്ടിവരും. ഈ അവസ്ഥ രോഗിക്ക്‌ അണുബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുകയും മരണത്തിനു കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

പ്രായവും ജനിതകമായ കാരണങ്ങളും അൽഷൈമേഴ്‌സ് രോഗം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. 85 വയസ്സു കഴിഞ്ഞവരിൽ 35-50% ആളുകളിലും അൽഷൈമേഴ്‌സ് രോഗം ഉണ്ടാകും.
എല്ലാ മറവിരോഗങ്ങളും അൽഷൈമേഴ്‌സ് കാരണം ആകണമെന്നില്ല. മറവിരോഗത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ള രോഗിക്ക് രോഗത്തിന്റെ കാരണം നിർണയിക്കാനുള്ള പരിശോധനകൾ ചെയ്യണം. 
രക്തധമനികളെ ബാധിക്കുന്ന രോഗങ്ങളും തൈറോയ്ഡ് ഗ്രന്ഥിയുടെ പ്രവർത്തനക്കുറവും വിഷാദവും ചില വൈറ്റമിൻസിന്റെ കുറവും മറവിരോഗം ഉണ്ടാക്കും. ഇത്തരം കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന മറവിരോഗങ്ങളിൽ പലതും ചികിത്സിച്ചുഭേദമാക്കാൻ സാധിക്കുന്നവയാണ്. അതിനാൽ കൃത്യമായ രോഗനിർണയം പരമപ്രധാനമാണ്.

അൽഷൈമേഴ്‌സ് രോഗം പൂർണമായി ചികിത്സിച്ചുഭേദമാക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ലെങ്കിലും രോഗ ലക്ഷണങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ മരുന്നുകൾ ലഭ്യമാണ്. രോഗലക്ഷണങ്ങൾ രോഗിയിലും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും മാനസിക സംഘർഷം ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ രോഗത്തെക്കുറിച്ചും രോഗലക്ഷണങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള അവബോധം വളർത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

കൺസൾട്ടന്റ് ന്യൂറോളജിസ്റ്റ്, എസ്.യു.ടി. ആശുപത്രി, പട്ടം